Pojęcia sztuki naiwnej i prymitywizmu są ze sobą niesłusznie utożsamiane. Należy jednak podkreślić, że są to dwa odrębne nurty, które znacząco różnią się od siebie.
Określenia sztuka naiwna i prymitywizm są często używane zamiennie w celu zdefiniowania malarstwa XIX i XX wieku oraz twórców, którzy nie mają formalnego wykształcenia artystycznego. Jednak bliższe poznanie założeń sztuki naiwnej i prymitywizmu sprawia, że różnice między tymi nurtami stają się dostrzegalne. Kluczem do ich rozróżnienia jest intencja twórcza artysty i sama technika malarstwa. Najbardziej znanym malarzem tworzącym sztukę naiwną był Henri Rousseau. Z kolei wybitym prymitywistą Camille Bombois. W Polsce do najsłynniejszych prymitywistów należy zaliczyć Nikofora Krynickiego.
Podstawowe różnice pomiędzy sztuką naiwną a prymitywizmem
Sztuka naiwna charakteryzuje się, przede wszystkim świadomą deformacją przestrzeni i pespektywy. Punkt widzenia artysty jest skrajnie subiektywny. Używa on prostych technik, nawiązując do szczegółów. Takie podejście do sztuki wynika z braku wiedzy. Artyści tworzący sztukę naiwną nie odebrali wykształcenia akademickiego i nie nabyli podstawowych informacji o proporcjach czy perspektywie, które od wieków były stosowane w malarstwie. Z kolei prymitywizm to świadoma odpowiedź na skomplikowane techniki malarskie XIX i XX wieku. Twórcy celowo upraszczali formy i deformowali elementy swoich obrazów, poszukując silnego i pierwotnego przekazu. Styl ten charakteryzuje się skrajnym realizmem.
Czym inspirowali się artyści?
Artyści tworzący sztukę naiwną inspirowali się światem magii i symboliki. W ich z pozoru prostej twórczości można również znaleźć nawiązania do życia codziennego, religijności i własnej wyobraźni artysty. Z kolei prymitywizm odwołuje się do sztuki pierwotnej. Inspiracją dla twórców były obrazy malowane przez amatorów lub przez dzieci. Dzięki temu dzieła tych artystów są z jednej strony pełne prostoty, a z drugiej głębokie w przekazie. Ważnym elementem prymitywizmu było również nawiązywanie do sztuki ludowej, wiejskich obrzędów i zwyczajów. Artyści chcieli naśladować malarstwo ludzi w ich mniemaniu pierwotnych, pochodzących np. z Afryki.
Świadomość artystyczna
Wykazując różnice pomiędzy sztuką naiwną, a prymitywizmem należy również uwzględnić kryterium świadomości artysty. Sztuka naiwna charakteryzuje się nieświadomym stosowaniem technik artystycznych. Brak formalnego wykształcenia u twórców sprawiał, że obrazy sztuki naiwnej nie były tworzone zgodnie z formalnymi zasadami. Z kolei technika malowania obrazów w nurcie prymitywizmu była w pełni świadoma. Artyści używali różnych zabiegów stylistycznych, które nigdy nie były przypadkowe, a jednocześnie charakteryzowały się prostotą i autentycznością. Dzięki temu prymitywizm miał duży wpływ na rozwój awangardy artystycznej. Poszukując w internecie przykładów dzieł artystów z nurtu naiwnego lub prymitywizmu, można przy okazji zajrzeć na listę zakładów bukmacherskich bet.pl, by sprawdzić wyniki rozgrywek sportowych.
Pomiędzy sztuką naiwną, a prymitywizmem występują zasadnicze różnice. Warto je poznać, by wiedzieć, że style te są skrajnie od siebie różne i nie należy ich ze sobą utożsamiać.
